i duh zawng chhin la

Tuesday, July 19, 2016

LALPA KA FAWP



Mihring chunga thleng zawng zawng hi Pathian rem ruat a nih ka ring ngai lo va; mihring chunga thleng zawng zawng erawh Pathian hmuh phak piah lama awm a awm ka ring lo bur thung. Chutiangin tun tum kan zin zet zawng a mak a ni.


Kan tum dan hmasa angin:-  Tun kum 2016 dree chawlh (apatanni chapchar kut ve ang deuh) chu intih thawven duh vang leh kan thawhpui diktei’n rawngbawlna atan a tangkai dawn a ni tih a hriat avangin a scooty tur lakpui turin Naharlagun lamah thawhtanni (4.7.16) kan insawh thla nawk nawk a; kan thlen hnu chuan diktei’n a duh ang hmulo mahse kan nawrna avangin a awm awm leiin khawlum karah kan han khalh ta rap a , a neitunu tur aiin keini ho chuan nuam kan ti mah zawkin ka hria.

Thawhlehni a hawn a nilai zan inkhawma thusawi tur ni mah ila Pathian thu ai chuan tun tum chu scooty thar chuan ka rilru a la zawk emawni chu aw tih theih khawpin ka inbuatsaih nep a, chumai pawh chu a la ni lo; ka inbuatsaihna pawh chu ka la ziak chhuak lo! Inbuatsaih ru tho siin uluk takin inbuatsaih lo mahila Lalpa’n min pui leh ang a; nidang ang bawkin tha takin ka sawi leh thei mai ang tihna rilru chu ka nei ruh ve viau a.


Kan tum anga thil a kal tluan viau zel avang chuan kan lawm hle a, tum lawk loh thenkhat pawh awm tho mahse kan tum dan hmasa zawng zawng rilru-a dah chung ranin Pathian hnenah lawmthu kan sawi zel a,


Tum dan a pel hret tan:-

Thawhlehni chuan kan tum angin zing dar kuaah ka thawhpui sawmi nen chuan scooty tharin ziro lam kan pan a,nidanga kawng tawi tha zawk awm reng kha kawng thui lam leh kawng chhe lamah chuan kan kal a, kan zai a, kan au a, nuam pawh kan ti hle mai.

Kan kal chhuah hmaa kan tum dan chuan ziro-ah pawh helmet an zuar tho a; thlen chhhoh hunah lei mai turin kan in ti a mahse Bandardewa (Assam) kan thlen chuan helmet lei chu rilruah a lan tlat avangin a zawrhna dawr zawng chawpin kawng diak karah kan kan lei thar chawpchilh ta a nih kha.


 Kan helmet lei thar chu ka khum a, Pathian fakin ka rilruin ka zai a, a chang leh zawitein ka Amen mawlh mawlh bawk a. ka hun hman dan hrang hrang te, Pathianin min hruaina zawng zawng leh ka chungte avanga ka lawmna te ngaihtuah chung chuan “Lalpa nangmah chauh ka duh che” tia ka sawi mawlh mawlh laiin ka lo tlan chak deuh nge ka hmaa car engsen la thar var mai chuan signal pe lawk lem loin a muang thut a, ka inngaihtuah harh chian meuh chuan ka su dawn a ni tih ka hai loh avangin mi ramah lehnghal midang nena buaina tawh aia mahnia tawrh thlang chuan ka full break thut a, kan tlu chiang kher mai.


Tum bak kan tawng ta!:- Ka rilruah engmah a awm lo min delhtu scooty leh ka awm leh hmai ka venna lama ka ban delhna tih loh chu! kan vela mi awm chu an lo tlankhawm tuk tuk tih ka hria a, hawichhuah ngaihna a awm lo. Rilru a ruak; taksa a rit. Sawmi mangang chuan “I tha em?” a rawn ti sawk sawk a, ka rilru chuan “Lalpa” tih bak engmah ka sawiin ka ngaihtuah theilo. Ka ngaihtuahna a bing mup avang chuan ka tho thut a; ka kal ta ringawt a.

Kan tlukna piah lawkah chuan damdawi dawr zin vei vakte lo buaipui fo tu an awm tu min hrilh avangin chulam pan chuan kan kal a, ka hliam leh engilo vel min buaipui nawk nawk lai chuan engvanga tlu nge kan nih tih ka la hrechhuak lo.


Kan awmdan tur, kan thlen hun tur, ka inbuatsaih dan tur, ka thusawi dan tur leh ka pawisa hman dan tur thlenga ruahmanna piah lamah kan awm ta! In tuam bur chunga kawng berh leh khawkrawk pui pui kan tlan pelh hnu chuan kan chhak tlang atanga tui lo khawhthla chu kan kan a, tui a khauh bawk a nia nge sawmi nen chuan tui lai takah kan scooty chuanna hnung a paih dawrh avang chuan kan inrahkhalh a, harsa tak chungin chu tui luang chu kan kan a, phur taka kal chung chuan eng eng emaw kan titi pah zel a.


Kan tum dan piah lam deuh deuh:- Ziro atanga kawng chanve Potin kan thlen dawn chuan kan phur tawh em em mai a, tlanga ban lang te chu kan kawk a, mel lung chhiar nghauh nghauh pah chuan a tuka ka sermon tur te ka ngaihtuah pah a ; kan chau tawh bawk nen kawng chanve thlen dawn chuan kan phur surh surh tawh hle. Mahse le! Potin thlen hma km 1 vel chiah chiah a la awm tihah chuan tumloh tak maiin kawng chu chiang lutukin a lo ping a, han kalna zia zang chi ni hek lo, scooty inzawnpui tir te kan tum a, a tih a tih chi rual a ni lo tih chu leimin nasat dan atang chuan a hriat reng mai si.


Ka rilru a na, ka thin a rim lek lek zawk a, km 120 chuang zantlaia han tlan leh chu peihlo hle mahila hmelhriat neih loh bakah han riahna chi zia zang a nih loh avang chuan tha za lo fe in kan inkhalh let leh a. kan zan tlan mai dawn nge engtin nge tih han inrawn fe pawh chuan tih vak ngaihna awm hek lo. Tlan phawta khawchhung luh huna ngaihtuahah kan dah ta ringawt a.


Lapa a em em deuh lo maw?:-Sawmi chuan “engvangin nge Pathian hian min let tir leh aw” a rawn tichhhuak hlawl a, kan let chak lo lutuk chu titi tur pawh a vang hle mai. Sawi tur kan hrelo chauh pawh a ni lo, chauh tawh lama chetsualna pem lo na ve chhen bawk nena khalhtu lo zawk pawh chu ni mahila chet pawh ka peih lo; eng tha mah ka nei lo a ni ber mai. Kawng berh leh nal kan tlan tlang tawh zawng zawng aiin tui khawhthla luang khauh lutuk chu kan huphurh ber mai a, ka kut leh taksa pem leh na avang chuan sawmi tui hlau ber chi mai chuan a khalh a ngai si, a hreh lutuk, kal tlang loh chuan haw let ngaihna awm si lo;a khaw kara riahna tur kan hre bawk si lo chu chu kal lam ang lo takin ngawi rengin kan inbe mawlh mawh hi a ni mai. Ngaihtuahna a ruak a, inngaihtuah hrehawm leh inngaituah huphurh ka duh bawk si lo, thli thaw vuk vuk kara hnim leng vel chu rilru ruak deuhin ka thlir pah ta ringawt a.


Chu tui khawhthla luang khauh lutukah chuan mi engnge maw zatin nunna an lo chan tawh bawk tih kan hre ve kur bawk nen chuan ka huphurh hle mai a, sawmi phei chuan kan thih loh hi a ring lo reng reng a ni. Lalpa’n min hruaichhuah chu ring tho mahila keimahah hian engngemaw kimlo riau a awm a, thil kal diklo dawn tlata hriatna ka neih avang chuan ka huphurh a ni. Lo thi ta ila ka journal(diary ang chi deuh) ka la ziah zawh loh te, ka rooma ka lehkhabu dahna zawng zawngte tih bawr vel chuan ka ngaihtuahna a la a ni. Ka sermon tur ai mah chuan kan haw kawng chuan rilru a la leh ta zawk a.


Ka rilruah chuanMosian Israel fate a hruai a tuipi sen an kan lai chu a lo lang thut a, ka rilruin “ Lalpa min hruai tawh na en chungin ka ringhlel fo che a, a chang phei chuan ka ring ngamlo fo che a min ngai dam ang che. Ka ring che a, i awm ngei a ni tih pawh ka ring a, min chhandam a ni tih pawh ka hria a, Lal isua hi ka tan a thi a, ka tan a tho leh bawk tih pawh ka ring tlat e. He tui luang  khauh lian tak min tih kam sak tur pawhin ka ring che a; ka ringhlel hauh lo che. Min tihkam sak dawn avangin ka lawm e. min tih kiam sak dawn lo a nih chuan kha tui luang khauh tak min kan pui tu tur min pe rawh. I awm ngei a ni tih hi min hriat tir leh rawh” tiin ka tawngtai a. Ka amen chiah a ka la maimitchhin reng lai chuan “tlang lamah te khian ka mit ka len chho ang; khawi lama mi nge mi tanpui tu tur lo kal ang (sam 121:1)” chu ka rilruah a lo lan avangin ka chham mawlh mawlh a, a tawp lam phei chu mizo tawnga ka sawi zawh theih loh avangin  sap tawng chuan ka rilruin ka sawi zawm a.  Tui mawlh chu a ni kan huphurh chu!


Angel zu rim nam:- Ka meng chiah chu tlangval pahnih la naupan hmel ve deuh hi chak fein bike-in an rawn tlan a, kan tum lawk vang pawh ni loin sawmi chuan a lo bia a. Chulai hmun vela awm an nih thu leh an len mai mai thu an sawi a; tui luang min kan pui turin a ngen a. Chumite pahnih chuan an hre lawk a nih ngei ang “awle” tiin min vengtu a ni emaw tih tur hial khawpin a chang leh kan hmaah an tlan a, a chang leh kan hnungah. kan hlatah an tlan lo re re a, tui luang bul kan thlen hma chuan bo deuh vang vang mahse Lalpa tirh a ni tih ka chian em avang chuan keimahah hlauhthawnna engmah a awm lo. Tui luang bul kan thlen chuan an lo ding a; eng khaw sawi set set lo chuan kan scooty chu hneh tak maiin min khalh phei sak a. An ban an lo phar chhuak a, a sir leh sira dingin a laiah min dah a, min kai a, tui luang khauh em em mai kan huphurh lutuk chu min kan pui ta a nih chu! zu rim an nam! Angel zu rim nam kan hmu tih chu hai rual a ni lo! Sawi tur pawh hre lo khawpin kan thawveng a, ka intehkhin dan ber chuan thihna ngei ngei tur khawpa tawt kawr hak a inhlh sak ang vel ni berin ka hria. A tul chuan pawisa hial pawh pek kha kan tum ve ran a, mahse a teuh lo! Kan in chibai chhhungte chuan keimahni aiin an lawm zawk emaw tih ial tur a ni.


Kan thawveng hawk a, kan ri chul mai a, khaw en chhunga khawchhung luh ngei nei tum chuan kan tlan ta sauh sauh a. Pathian chuan kawng thui lama min kal tir chhan a lo nei chiang a ni tih chu a chiang ta hle mai.


Zirlai:- Rei tak atang tawhin engkim mihring chunga thleng hi Pathian ruat vek a nih ka ring ngai lo a, kan duhthlan dikloh avanga kan pal buak avanga thil thalo leh kan duhloh zawng tam tak thleng a awm ka ring tat thin. Chutih lai chuan kan chunga thleng zawng zawng hi Pathian min hriatpuiloh a awm ka ring lo bur thung a, kan chunga thleng zawng zawng phenah hian hriatreng tur emaw zirlai tha tak tur a awm ka ring tlat thin bawk.


A chhan ka hriatloh tam tak chu chawp leh chilhin darkar khat lek chhungin chhanin a awm kha ropui tak a ni.


Zawhna chhantheih loh chhan nei:-Engvangin nge kawngberh, traffic tawt leh buai chung chunga helmet kan han lei hram hram kher? Kawngthui lam panga kal an rawt khan ka rilru chuan hnial mah ila engvangin nge ka lo hnial miah loh?  Thla khat vel awrh kalta khan keini pawh kawng tha leh tawi lamah chuan kan kal a, ruahsur hnuaiah pawh awlsam takin kan kal kha a ni si a. Kan kal hma khan ticket kan lak hnu thlengin ka kal leh lo mai dawn emaw ni aw tiin ka inngaihtuah buai nasa a, engvangin nge lungthlu lo em em in ka awmna ka chhuahsan? Nidanga khalh chak ngai hlei lo kha engvanga khalh chak deuh nge ka nih? Kan tlukna hmun kha engvanga damdawi zawrhna piah lawkah kher nge a nih? Tlangval pahnih khan kawng a ping a ni tih kha tlan pah khan engvanga min rawn hrilh nge an ni? Khamite bawk kha engvanga khalai kawngping bawr vela vei kual reng nge an nih? Leimin thu mi zawng zawng hriat a nih laiin engngatinge kan hriat ve loh? Zu rim nam ber kher? Zawhna tam tak chu a inluh theh zung a.  uluk taka ngaihtuah chuan thil thleng zawng zawngah Lalpa a inrawlh lo tih theih rual a ni lo.


kan nunah hian kan hmuh reng mahse a zawhna kan chhan theih siloh tam tak a awm fo thin; "Lalpa engngatinge? Engvang nge?" Kan tih fo tum pawh awm mahse kan zawh hmain a chhann Chu min enkawltuin min lo Siam sak ve tawh a lo ni



Tum baka tha maw! :-

Zu rim nam hi engtik lai mahin ka ngaina ngai lo a, an hlat thei ang bera awm ka duh thin mahse Lalpa’n ka hnenah a lo tir tlat kha mak ka ti a ni. Min tanpui tu tur chu khawi atang mahin a lo kal lo a; Lalpa kan Pathian kan faka kan chawimawi tin ngei tang chuan a ni a lo kal thin ni. Khawvelah hian mi tam tak an awm a, thil tam tak a awm a, khawvelin a theihnghilh chanve pawh kan la tawng lo. Chuti chung chuan engkim hi Pathian thu hnuaia awm a ni tih hemi ni tluka hriat chian ni hi ka nei lo awm e. Engkim mai kha kan ruahmanna piah lam a ni a, kan ruahmannain min tihchhiat hmain Lalpa’n kan ruahmanna te chu min tihchhiat sak a, min thlak sak a, kawng dangah min hruai ta!  Kan hriat ngailoh, an piang ve a ni tih pawh kan hriatloh chen chuan Lalpa’n a thu hnuaia kunin min tanpui tura a rawn tirh tak ni!


Nilaizan proggramme zawng zawng leh chawlhni tuk inkhawm a ka sermon tur ka rilru a ka lo ruahman zawng zawng chu vawilehkhatah a inthlak vek a, chutiang bawkin sawmi pawh!


Nikhat chhung leka kan chunga thil thleng zawng zawngah chuan Pathian hi a awm chiang a ni tih amah leh amah a rawn in nemnghet chauh a ni lo; kan mangangna ah te, tanpui kan ngaihna ah te chuan min kalsan loin a vantirhkohte’n min hual reng a, hmun dang atang niloin Amah atang bawk chuan a ni min tanpuitu tur lo thleng thin chu


Hahdam takin khaw thim thet thetah chuan kawng mam tha lai leh khawchhungah kan lut hman a; kan thawhpuite’n kan thleng har lutuk chu an lo mangang tawh teh lul nen keini lah chu rilru thawveng takin kan tlan vuk vuk a. kan inbuatsaihna leh kan remruatna min paihthlak sakin Lalpa’n a kan ngaihtuah phak baka tha leh duhawmin min sawhsawn a, Pathian hi rin man a awmin min va’n ti beidawng ngai lo tak em! Ka nun leh kahwvel hi Lalpa ta a ni tih ka hriat chian zualna avang chuan ka thinlungin Pathian chu ka fawp ta a.


Ka rinchhan Lalpa ka tan a hlu zual thin.


 

“Tlâng lamahte khian ka mit ka len chho vang:
            Khawi lama mi nge mi tanpuina tûr lo thleng ang?
Mi tanpuina tûr chu LALPA
            Lei leh van siamtu hnêna mi a lo thleng ang.” Sam 121:1-2

4 comments: